Lăng mộ đá là công trình kiến trúc dùng để tưởng nhớ và an táng người đã khuất, thường được xây dựng tại các khu lăng mộ gia đình, dòng họ, hoặc nghĩa trang. Các hạng mục chính của lăng mộ đá thường bao gồm:
- Mộ đá: Phần trung tâm của khu lăng, nơi đặt phần mộ người đã mất. Mộ đá có thể có nhiều loại như mộ đơn, mộ đôi, mộ tròn, mộ tam cấp, mộ bát giác, v.v.
- Lăng thờ (long đình): Đây là phần quan trọng trong khu lăng, thường là nơi thờ cúng chung cho cả dòng họ hoặc gia đình. Lăng thờ thường có hình dáng như một ngôi đình nhỏ với mái chùa, cột trụ và trang trí hoa văn cầu kỳ.
- Cổng đá (cổng tam quan): Cổng vào khu lăng mộ, có thể là dạng tam quan (ba cổng), cổng tứ trụ hoặc cổng đá đơn giản. Đây là hạng mục tạo ấn tượng ban đầu khi vào khu lăng.
- Tường rào đá: Hệ thống bao quanh khu lăng mộ để tạo sự ngăn cách với không gian bên ngoài. Tường đá có thể trang trí hoa văn hoặc đơn giản.
- Lan can đá: Được dùng để ngăn cách hoặc trang trí trong khu lăng, thường xuất hiện ở lối đi, quanh phần mộ hoặc quanh các khu vực quan trọng.
- Bàn lễ đá: Nơi đặt lễ vật, thường được đặt ở trước lăng thờ hoặc trước các phần mộ để thuận tiện cho việc thờ cúng.
- Bia đá: Dùng để ghi lại thông tin của người đã mất như tên, tuổi, quê quán, ngày sinh, ngày mất, hoặc các thông tin khác.
- Đèn đá và hương án: Đèn đá đặt ở lối vào hoặc gần các phần mộ để thắp sáng và mang ý nghĩa tâm linh. Hương án thường được đặt để thắp hương trong quá trình thờ cúng.
- Lư hương đá: Thường đặt ở phía trước lăng thờ hoặc phần mộ, dùng để thắp hương và cúng bái.
Tất cả các hạng mục này thường được làm từ đá tự nhiên như đá xanh, đá trắng, đá vàng, tùy theo sở thích và yêu cầu của gia đình.